فروشنده لایق اسکار نبود چرا ؟ ( حسین عالمگیر )

عمده علت دریافت جایزه اسکار برای فیلم فروشنده عدم حظور بازیگر توانمند سینمای ایران ترانه علیدوستی در در مراسم اسکار بود هر چند این موضوع به طبع اقای فرهادی خوش نیامد و حتی باعث اختلاف بین او و خانم علیدوستی شد اما واقعیت ماجرا از نظر من پیشی گرفتن ترانه علیدوستی برای نرفتن به مراسم اسکار قبل از اقای فرهادی بود که ایشون رو را هم در مقابل عمل انجام شده ایی قرار داد تا به رقم میل باطنی و رفتن به مراسم و شرکت در مراسم اسکار باعث بشود فرهادی هم بیخیال فرش قرمز شود . دومین علت دریافت این جایزه فضای مه الود جامعه هنری امریکا پس از به قدرت رسیدن اقای ترامپ بود . همه این عوامل دست به دست هم دادن تا فرهادی برای دومین بار جایزه بهترین فیلم غیر انگلیسی را دریافت کند اما دیگر باید منتظر مرگ سینمای فرهادی و نوع نگاه او به جامعه باشیم که شاید خریدار چندانی نداشته باشد ( حسین عالمگیر )

فیلم اقای فرهادی فروشنده نمایانگر جامعهی ایرانی و رفتارهای شایع جامعه ایرانی نمیباشد، فیلم هرگز نتوانسته واقعیت و یا حتی بخشی از واقعیت جامعه ایران را به خوبی به تصویر بکشد. چرا که به هر شکلی که حساب کنید، نود درصد ایرانیها چنین موضعی در مقابل با مسئلهی تعرض نخواهند گرفت. این را زمانی که در سالن سینما هم نشستهاید، خواهید فهمید. وقتی که عماد در آخرین لحظه تنها یک سیلی به مرد خطاکار میزند، سالن یک پارچه «هوووف» میکند و از گوشه و کنار میشنوید که «دلم خنک شد» و «اگر همین کار را هم نمیکرد به دلمان میماند و ...» اما این مسئلهای نیست که فرهادی باهوش متوجه آن نباشد. به نظر می رسد فرهادی در حال ارائهی یک الگوی اخلاقی و رفتاری است. او در عین بیطرفی میخواهد بگوید کمی به گفتگو اهمیت بدهیم، به خشممان مسلط باشیم، بین بد و بد هم میتوان تصمیم درستی گرفت. این درست همانجایی است که باعث میشود عدهی زیادی فیلم را مروج بیغیرتی بدانند.

راستش را بخواهید، با این که باید به این توجه به امور اخلاقی احترام ویژه گذاشت، اما نسخهی فرهادی، برای جامعهی ایرانی حداقل، نسخهی قابل درکی نیست. کسی نمیتواند در لحظات آخر با رعنا و تصمیم قاطعانهاش همذات پنداری کند در حالی که اغلب افراد با عماد در حال همذاتپنداریاند...

دستاورد «فروشنده» برای مخاطب٬ تفکر است٬ تفکر اخلاقی٬ همذاتپنداری و سنجش خود... دختری که کنار من در سالن نشسته بود، پس از پایان فیلم گفت: مغزم دارد منفجر میشود از بس فکر کردم که اگر من بودم چه کار میکردم ...

اما ساختار و بازیها

فیلمـ ساختار خوبی دارد. بازیگرها در انتقال حس بسیار خوب عمل کردهاند، اما از نظر نگارنده، شهاب حسینی با تمام توانایی و قدرت بازیگریاش و با وجود دریافت جایزهی کن، در «جدایی نادر از سیمین» بسیار درخشانتر از فروشنده بوده است و ترانه علیدوستی با همهی درست بودن نقش و بازیاش در چهارشنبهسوری متفاوت و عالیتر بود.

بسیاری از افراد معتقدند که چون فیلم در جشنوارهی کن و دیگر جشنوارهها مورد توجه قرار گرفته و میگیرد و جایزههای فراوانی به دست آورده و میآورد، راه نقد بر آن بسته است و تنها میتوان آن را ستود. این خامترین نظر در حوزهی حرفهای سینماست. جایزه و توجه دلیل بر بینقصی هیچ فیلمی نبوده و بالعکس.

«فروشنده» فیلم قابل احترامی است اما راه نقد برای همه باز است، حتی مخاطبان معمولی و عادی که نقد و نظر آنها مهمتر از نقدهای تئوری و انتزاعی است...

من و من ...